چهارشنبه , خرداد ۲ ۱۳۹۷
صفحه نخست / علمی و آموزشی / بهداشت بانوان / فیبروم رحم چیست , چرا به وجود مي‌آيد و چگونه درمان می شود ؟
فيبروم رحم
فيبروم رحم

فیبروم رحم چیست , چرا به وجود مي‌آيد و چگونه درمان می شود ؟

فیبروم رحمی چیست و چگونه درمان می شود

 یکی از ایمیل هایی که رسیده، درددل خانم جوانی است که دچار فیبروم رحمی شده و برایمان نوشته است: «… داشتم خوب و خوش زندگی می کردم؛ تنها مشکلم خونریزی شدیدتر از معمول در عادات ماهیانه ام بود. برای چکاپ و بررسی علت این مشکل نزد دکتر رفتم. از یک سونوگرافی ساده رسیدم به اینجا که می گویند فیبروم داری و باید جراحی کنی وگرنه دردسر ساز می شوند و امکان دارد باردار نشوی!

اصلا این فیبروم دردسری برای من نداشت؛ حتی از وجودش هم خبر نداشتم! عمل جراحی چرا؟! خواهرم که در اروپا زندگی می کند، می گوید اینجا انواع درمان های طبی را برای مشکلات مختلف داریم و کسی به راحتی تن به عمل جراحی نمی دهد… لطفا مرا درباره مشکلم که مشکل خیلی از خانم های همسن و سال من است و به خصوص در مورد درمان های جدیدش راهنمایی کنید…»

فیبروم رحمی، مشکل ۴۰ درصد زنان
فیبروم رحمی شایع ترین تومور خوش خیم در خانم هاست. آمارهای جهانی میزان این تومور را از ۲۵ تا ۶۰ درصد گزارش کرده اند. ما آماری دقیق از میزان فیبروم در خانم های ایرانی نداریم ولی اینطور برآورد می شود که در کشور ما حدود ۴۰ درصد خانم ها فیبروم دارند. اما قبل از اینکه در مورد این داروی نسبتا جدید صحبت کنم، لازم است چند نکته در مورد فیبروم رحمی بگویم.

اول اینکه شاید حدود ۵۰ درصد از فیبروم ها هیچ مشکلی برای یک خانم ایجاد نکنند و مانند این خانم اصلا فیبروم به طور اتفاقی کشف شود. مثلا خانمی برای انجام تست سالانه مراجعه می کند و پزشک متوجه می شود رحم بزرگ تر از حد طبیعی است و درخواست سونوگرافی می کند و مشخص می شود فیبروم یا فیبروم های متعددی در رحم وجود دارد که معمولا نتیجه اش نگرانی بی مورد بیمار و مراجعات مکرر به پزشکان متعدد و سونوگرافی های پی در پی است و شنیدن پیشنهادهای متفاوت از طرف پزشکان مختلف.

دوم اینکه همه فیبروم ها اساسا به درمان؛ چه جراحی، چه دارویی، نیاز ندارند. فیبرومی که هیچ مشکلی برای یک خانم ایجاد نکند، فقط لازم است هر ۶ ما یک بار با سونوگرافی، آن هم در یک جا و توسط یک متخصص سونوگرافی و نه چند مرکز متفاوت کنترل شود؛ زیرا احتمال اینکه سونوگرافیست های مختلف اندازه های متفاوتی گزارش کنند، وجود دارد و این مساله ممکن است بر نگرانی بیمار بیفزاید که مثلا فیبرومش طی ۶ ماه ۲ سانتی متر بزرگ تر شده.

دوم اینکه فیبروم یک توده خوش خیم است و احتمال اینکه بدخیم شود، بسیار کم است؛ چیزی حدود ۲ در هزار. سوم اینکه فیبروم هایی نیاز به درمان دارند که مشکلی برای بیمار ایجاد کنند؛ مثلا افزایش خونریزی هنگام عادت ماهیانه، درد لگنی، فشار به مثانه و تکرر ادرار، سقط، نازایی یا فیبروم های خیلی بزرگ، مثلا بزرگ تر از یک رحم باردار ۲۰ هفته، زیرا چنین فیبروم هایی ممکن است روی حالب ها فشار بیاورند و به تدریج در کار کلیه اختلال ایجاد کنند، حتی بدون اینکه بیمار متوجه شود.

همچنین اگر چنین فیبروم های بزرگی وجود داشته باشند، احتمال اینکه هنگام عمل نتوان فقط فیبروم را برداشت و پزشک مجبور به برداشتن تمام رحم شود، زیاد می شود. اینکه فیبروم باعث خونریزی زیاد یا درد یا سقط و نازایی می شود، دلایل پیچیده ای دارد که گاهی ربطی به اندازه فیبروم ندارد. مثلا یک فیبروم بسیار بزرگ در قسمت خارجی رحم ممکن است هیچ مشکلی برای باروری یک خانم ایجاد نکند، اما یک فیبروم کوچک حدود ۲ تا ۳ سانتی متر داخل حفره رحم، باعث نازایی یا سقط می شود.

به هر حال، اگر فیبرومی به درمان قطعی نیاز داشت، این درمان جراحی است که براساس آن فیبروم یا فیبروم های متعدد برداشته می شوند یا تمام رحم خارج می شود. طبیعی است اگر خانمی تمایل به باروری داشته باشد باید تمام تلاش انجام شود که رحم حفظ شود.

سیر تحولات درمان فیبروم
طی ۵۰ سال گذشته، پیشرفت های بسیاری در زمینه جراحی فیبروم داشته ایم. قدیم ها اگر بیمار می پرسید حین عمل ممکن است رحم به کلی برداشته شود، حتما جواب پزشک این بود که بله، امکان دارد اما امروزه با سونوگرافی های پیشرفته سه بعدی واژینال در حد بسیار دقیق می توان پیش بینی کرد طی عمل، جراح با چه شرایطی روبرو خواهدشد و احتمال برداشتن رحم زیاد است یا نه.

همچنین قدیم ها بین پزشکان و همچنین بیماران چنین تصوری بود که اگر کسی عمل فیبروم رحمی شود احتمال بسیاری وجود دارد که چسبندگی های شدید پیدا کند و متعاقب آن اصلا باردار نشود. امروزه دیگر این موضوع به شدت و حدتی که در گذشته بود، نیست زیرا تکنیک های عمل فرق کرده و امکانات و راه هایی برای جلوگیری از چسبندگی پیدا شده است.

جراحی با لاپاروسکوپ
اتفاق دیگری که در ۲۰ سال گذشته افتاده، عمل جراحی با لاپاراسکوپ است. متاسفانه این تصور اشتباه در بیماران پیدا شده که همه فیبروم ها را می شود با لاپاراسکوپی عمل کرد، عمل خیلی راحت تری برای بیمار است و چسبندگی هم ایجاد نمی شود. مطالعات نشان داده اند این تصور درست نیست.

اول اینکه هر فیبرومی را با لاپاراسکوپ نمی شود عمل کرد، دوم اینکه هر جراحی هم نمی تواند با لاپاراسکوپی عمل فیبروم انجام دهد زیرا اصلا کار ساده ای نیست و اگر درست انجام نشود ممکن است عوارض آن از عمل باز هم بیشتر باشد و این طور هم نیست که با لاپاراسکوپی چسبندگی ایجاد نمی شود. همچنین به دلیل دیگری که طی ۲ سال گذشته متوجه آن شده اند عمل فیبروم به کمک لاپاراسکوپ کمتر انجام می شود.

جراحی با هیستروسکوپ
یک تحول بسیار مهم و باارزش، عمل فیبروم های داخل رحم به کمک هیستروسکوپ است. اتفاقا این فیبروم ها، حتی وقتی کوچک هم هستند، بسیار مشکل آفرینند. خونریزی های شدید، ترشح، سقط و نازایی و حتی بدخیم شدن در این فیبروم ها بیشتر از انواع دیگر است.

در گذشته که هیستروسکوپی و دیدن مستقیم فیبروم و برداشتن آن به کمک هیستروسکوپ وجود نداشت، درمان این فیبروم ها بسیار سخت بود، اما امروزه با وجود هیستروسکوپ درمان بسیار راحت تر شده است. متاسفانه، این امکان در دسترس همه جراحان زنان نیست و هم نیاز به دستگاه دارد و هم مهارت و آموزش پزشک. مجموع مسائل گفته شده توجه پزشکان را به سمت پیدا کردن دارو یا روش های دیگر غیرجراحی برای درمان فیبروم کشاند.

درمان های دارویی
حدود ۲۵ سال پیش، دارویی ساخته شد که می توانست هورمون هایی که از غده هیپوفیز برای تحریک تخمدان ها ترشح می شود، مهار کند. در نتیجه تخمدان ۲ هورمون مهمش یعنی استروژن و پروژسترون را نمی ساخت. یعنی، ایجاد یک حالت یائسگی دارویی. تصور بر این بود که استروژن است که باعث رشد فیبروم می شود و اگر ساخت استروژن مهار شود، فیبروم کوچک خواهد شد و همین طور هم بود. از ۲۰ سال پیش، این دارو به صورت آمپول های تزریقی در ایران وجود داشت و به وفور در فیبروم ها به صورت تزریق ماهانه استفاده می شد و می شود.

فیبروم رحم، مشکل ۴۰ درصد زنان
اوایل تصور بر این بود که این دارو چیزی شبیه معجزه است، اما به تدریج مشخص شد این طور هم نیست. اولا نمی توان برای مدت طولانی یک خانم را به حالت یائسگی برد زیرا علائم یائسگی مثل گرگرفتی، پوکی استخوان و عوارض دیگر ظاهر خواهد شد که ممکن است آزاردهنده باشد. پس باید برای کوتاه مدت از این دارو استفاده کرد.

دیگر اینکه بعد از پایان دوره درمان، مثلا ۴ تا ۶ ماه، فیبروم سریع به اندازه قبلی خود بر می گردد حتی گاهی اوقات بزرگ تر از اولش می شود و بالاخره اینکه وقتی عمل جراحی همان فیبروم ضروری می شود، نه تنها عمل ساده تر نمی شود، بلکه سخت تر هم می شود. در کشور ما این دارو همچنان بسیار زیاد برای فیبروم ها استفاده می شود. تا اینکه در سال ۲۰۰۹ یعنی حدود ۷ سال پیش، داروی Esmya در اروپا به عنوان درمان فیبروم مورد تایید قرار گرفت و در سال ۲۰۱۰ هم سازمان غذا و داروی آمریکا این دارو را مورد تایید قرار داد؛ دارویی که اگرچه فعلا در ایران نیست اما احتمالا به زودی وارد بازار دارویی ما نیز می شود. این دارو یک قرص است که بیمار باید روزانه  مصرف کند.

مطالعاتی که در مورد این دارو انجام شده به این صورت بوده که به مدت ۳ ماه دارو تجویز شده، بعد برای مدتی قطع شده و مجددا ۳ ماه دیگر و تا ۴ دوره متناوب استفاده شده است. نتایج به طور واضح از داروی تزریقی ای که ما در اینجا داریم، بهتر بوده است. البته هنوز صحبت اینکه این دارو به کلی فیبروم را از بین ببرد، نیست و هم چنین برای فیبروم های خیلی بزرگ مثلا اندازه بالای یک رحم ۴ ماهه، مصرف نشده است. اما در مجموع امکان بسیار باارزشی برای درمان علائم فیبروم و بالا بودن کیفیت زندگی گروه زیادی از خانم هاست.

رابطه ی فیبروم رحمی با نازایی و سرطان!!

فيبروم رحم آرزوي مادر شدن را به دل صاحبانش مي‌گذارد يا اينكه رحم آنها را سرطاني مي‌كند؟
معلوم نيست فيبروم ،سر و كله‌اش از كجا پيدا مي‌شود. توي رحم خانه مي‌كند و گاهي تا ويران كردن اين خانه هم پيش مي‌رود. بعضي زن‌‌ها وجود فيبروم رحمی را با درد احساس مي‌كنند و بعضي با تلاش‌هاي ناموفق براي مادر شدن متوجه حضور فيبروم در بدن خود مي‌شوند. فيبروم رحم، مشكل شايعي است كه بسياري از زن‌‌ها تجربه مبتلا شدن به آن را دارند؛ مشكلي كه گاهي با كمي دارودرماني از بين مي‌رود و گاهي تا نابارور كردن زن يا حتي سرطاني كردن رحمش پيش مي‌رود.

فيبروم رحم چيست و چرا به وجود مي‌آيد؟

دكتر نيرومنش، متخصص زنان و زايمان درباره فیبروم رحمی گفت : خانم‌هایی که در مراحل اولیه رشد فیبروم رحم برای درمانش اقدام نمی‌کنند، باعث می‌شوند که فيبروم به‌تدريج بزرگ شود و در سال نيم يا يك سانتي‌متر رشد‌ کند و باعث خون‌ریزی و البته رفتن زیر تیغ جراحی شود.  اگر شما هم به مشكل فیبروم رحمی مبتلا هستيد يا نگرانيد در آينده به آن دچار شويد در ادامه این مطلب راه‌هاي پيشگيري و درمان آن را بخوانيد.

چه عواملی باعث ایجاد فیبروم رحمی می شود؟

اولين عامل زمينه ژنتيكي است. ممكن است مادر فيبروم داشته باشد، احتمال دارد اين مسئله در دختر خانواده نيز مشاهده شود. عامل ديگر ایجاد فیبروم رحمی ،چاقي افراد است كه فيبروم در آنها بيش از افراد لاغر ديده مي‌شود اما لاغر‌ها هم از اين امر مستثنا نيستند. عامل سوم، به وجود آمدن تغييراتي در هورمون‌هاي پروژسترون و استروژن و به‌خصوص استروژن است كه ممكن است با هر سيكل ماهانه‌اي كه فرد تجربه مي‌كند ترشح شده و به تدريج باعث بزرگ شدن اندازه فيبروم‌‌ها شود، چون وابسته به هورمون استروژن است. بزرگ شدن فيبروم‌‌ها به‌خصوص در زمان بارداری بيشتر رخ مي‌دهد چون ميزان هورمون در سطح بالايي قرار دارد.

بیماری فیبروم رحمی چه نشانه هایی دارد؟
نشانه‌هاي بيماري فیبروم رحمی بسته به اينكه تعداد فيبروم‌‌ها و اندازه‌شان چقدر است و در كجا رشد مي‌كنند علامت جداگانه‌اي ايجاد مي‌كند. به‌طور مثال اگر فيبروم داخل حفره رحم يا نزديك حفره رحم و نزديك مخاط آن‌كه آندومتر ناميده مي‌شود، قرار گرفته باشد، باعث مي‌شود فرد دچار خونريزي‌هاي غيرطبيعي و شديدي شود. گاهي اوقات فيبروم بدون اينكه علامتي ايجاد كند به وجود مي‌آيد و باعث افزايش قطر شكم مي‌شود گاهي اوقات هم ممكن است توده‌اي زير ناف به وجود بيايد كه با دست زدن احساس مي‌شود.

بعضی‌وقت‌ها فيبروم‌‌ها در محل بيروني رحم قرار گرفته‌اند كه باعث فشار به اعضاي لگني، روده، حالب و مثانه مي‌شود. يكي از شكايات خانم‌‌ها هم همين است و مي‌گويند احساس سنگيني و فشار، درد لگن و تكرر ادرار دارند و احساس مي‌كنند مثانه‌شان زود پر مي‌شود و زود به زود بايد به دستشويي بروند. گاهي ممكن است فيبروم از دهانه رحم بيرون بزند و خانم‌هايي كه درگير اين نوع فيبروم هستند، معمولا از خونريزي بعد از مقاربت يا دردهاي واژينال شكايت دارند كه بعد از تماس باعث زخم شدن دهانه رحم يا پوليپ دهانه رحم و سپس بزرگي آن مي‌شود.

گاهي اوقات با خانم‌‌هايي مواجه مي‌شويم كه در طي سال‌هاي متمادي خونريزي‌هاي شديدي دارند. وقتي سونوگرافي واژينال انجام مي‌دهيم مي‌بينيم رحم بزرگ است كه به آن رحم ميوماتو يا رحم فيبروماتو مي‌گويند. مشخص می‌شود سطح رحم آنها پر از فيبروم است و با بزرگ شدن رحم، فرد دچار خونريزي شده است. در هر صورت به خانم‌‌ها توصيه مي‌كنيم اگر با اين نشانه‌‌ها مواجه شدند، حتما براي معاينه به پزشك مراجعه‌كنند.

 آیا فيبروم‌هاي رحمي شكل و اندازه رحم خانم‌‌ها را تحت تاثير قرار می دهند؟
رحم عضوي عضلاني و توخالي است كه داخل لگن و بين مثانه و ركتوم قرار گرفته و از سه لايه جدا از هم تشكيل شده است. فيبروم رحمي، توده‌‌هايي است كه از بافت عضلاني جداره رحم سرچشمه مي‌گيرد و تشكيل آن در خانم‌‌ها بسيار شايع است. اندازه فيبروم‌‌های رحمی از چند ميلي‌متر تا چند سانتی متر  است و گاهی ممكن است به ۲۰ سانتي‌متر هم برسد. گاهي اوقات مي‌بينيم اندازه رحم خانمي به اندازه يك بارداری ۹ ماهه بوده يا حتي به نظر مي‌آيد دو قلو باردار است. بررسي‌كه مي‌كنيم مي‌بينيم در رحم خانم بيش از ۱۵۰- ۱۰۰ فيبروم وجود دارد كه تا اين حد باعث بزرگي رحم شده است.

آيا ممكن است خانمي فيبروم داشته باشد اما هيچ علامتي از خود نشان ندهد؟
بله. اگر فيبروم در قسمت خارجي حفره لگن باشد، ممكن است علامت واضحي از خود نشان ندهد.

فيبروم رحم بیشتر در چه سنینی و در چه افرادی دیده می شود؟
فيبروم هم در افراد متاهل و هم در افراد مجرد دیده  مي‌شود و هيچ فرقي نمي‌كند. از نظر سني در بعضي از آمار‌ها گفته شده خانم‌‌هايي كه در محدوده سني بين  ۴۰ تا ۴۵ سالگی هستند، درگير فيبروم مي‌شوند اما در زناني‌كه بين ۵۰ تا ۶۰ سال دارند، از شيوع بيشتري برخوردار است. البته گاهي اوقات اين فيبروم‌‌ها از زمان بلوغ نيز در فرد ايجاد مي‌شود.

آيا با وجود فيبروم امكان بارداري وجود دارد؟
بله. البته خانم‌‌هايي كه فيبروم دارند و فيبروم‌هاي‌یشان در كنار مخاط رحم است، زماني‌كه ازدواج مي‌كنند، صلاح نيست كه جلوگيري داشته باشند چون جلوگيري باعث بروز مشكلات متعددي مي‌شود. به آنها توصيه مي‌كنيم ظرف يك‌سال اقدام به بچه‌دار شدن‌كنند اما اگر زني با وجود فيبروم رحم اقدام به جلوگيري كند و بارداري را به چند سال بعد موكول‌كند، پس از بارداری و در طول اين دوران فيبروم‌‌ها با هربار ترشح استروژن بزرگ و بزرگ‌تر مي‌شوند و باعث درد، زايمان زودرس، سقط جنين، جدا شدن جفت، پارگي كيسه آب مي‌شوند.

زناني‌كه با وجود فيبروم باردار مي‌شوند، در زايمان سزارين مشكل دارند و براي‌شان خطرناك است. اگر در زمان سزارين، فيبروم در محل برش زايمان باشد، سبب خونريزي مي‌شود البته گاهي اوقات خانم‌‌ها مي‌خواهند در زمان سزارين فيبروم نيز برداشته شود. اما چون رحم در دوران بارداری پرخون است، فيبروم هم پر خون است، گاهي برداشتن فيبروم موجب خونريزي شده و باعث تزريق مجدد خون مي‌شود. بعضي وقت‌‌ها هم زماني‌كه جراح مي‌بيند خونريزي بيش از حد معمول است، رحم را به‌طور كامل خارج مي‌كند. به همين علت براي خانم‌هايي كه دوران بارداری‌‌شان با وجود فيبروم طي شده است، بهتر است به شكل طبيعي زايمان كنند.

درمان قطعي براي فيبروم وجود دارد؟

 خير. چون فيبروم وابسته به هورمون است، درمان قطعي براي آن وجود ندارد و اين‌طور نيست كه به بيمار بگوييم قرصي را يك هفته ۱۰روز مصرف كن، خوب مي‌شوي.
به شرايط بيمار بستگي دارد؛ يعني بسته به اينكه بيمار چه سن و سالي دارد، اگر متاهل است از چه علامت بيماري شكايت دارد، تمايل به بچه‌دار شدن مجدد دارد يا خير و تعداد فرزنداني كه دارد كافي است يا نه، نوع درماني كه برايش تجويز مي‌كنيم، فرق مي‌كند.

آیا ممکن است فیبروم نیازی به جراحی و درمان نداشته باشد؟

بله. اگر اندازه فيبرومي كه در بدن تشكيل مي‌شود، قابل ملاحظه نباشد به جراحي و درمان نياز ندارد اما لازم است خانم هر شش ماه يا سالي يك‌بار آزمايش بدهد تا مشخص شود آيا فيبرومش به اندازه تقريبي سال گذشته باقي مانده است يا خير. اگر اين‌طور باشد كه نيازي به جراحي و درمان وجود ندارد اما اگر اندازه فيبروم خيلي بزرگ شده و همچنين باعث درد و خونريزي غير طبيعي شود، حتما به جراحي نياز دارد.

از زمان تشكيل فيبروم تا زماني‌كه ممكن است خطرناك شود، بيمار چقدر فرصت دارد تا جلوي بدتر شدن وضعيت را بگيرد؟
تنها در پنج درصد فيبروم‌ها ممكن است تغييرات بدخيمي ايجاد شود بنابراين جاي نگراني وجود ندارد مگر اينكه در روند آزمايش مشخص شود كه فيبروم در مدت كوتاهي مثلا سه، چهار يا شش ماه رشد قابل ملاحظه‌اي داشته است چراكه احتمال بدخيمي وجود دارد.

آيا نشانه هشدار‌ دهنده‌اي قبل از ایجاد فیبروم وجود دارد كه يك خانم با مشاهده آن به پزشك مراجعه كند؟
به جز نشانه‌هاي بيماري كه به آن اشاره شد و لازم است خانم‌‌ها به آن توجه داشته باشند، راه ديگري وجود ندارد و اين پزشك است كه با انجام سونوگرافي مي‌تواند وجود فيبروم را تشخيص دهد و پس از تشخيص هم فرد بايد زير نظر پزشك باشد.

آیا فیبروم ممکن است باعث ناباروری شود؟
بله. اگر فيبروم باعث بسته شدن مجراي دهانه رحم يا لوله‌هاي رحمي شود امكان ناباروري وجود دارد.

فيبروم‌‌ها مي‌توانند شكل خطرناك به خود گرفته و در بدترين حالت سرطاني شوند؟
بيش از ۹۵ درصد فيبروم‌‌ها خوش‌خيم هستند و نگراني ايجاد نمي‌كنند اما در مواردي مثل خانم‌‌هايي كه بالاي ۴۰ تا ۴۵ سال دارند، تعداد فرزنداني كه دارند كافي است و تمايلي به باروري دوباره ندارند، اگر يك‌دفعه فيبروم براي‌شان مشكل ايجادكند، درد و خونريزي شديدي داشته باشند و در فاصله زماني كوتاهي فيبروم بزرگ شود، يعني مثلا قبلا فيبروم سه سانتيمتري داشته اما بعد از يك‌سال اندازه آن به ۱۰ سانتيمتر رسيده است، ما ديگر احتمال نمي‌دهيم فيبروم از نوع خوش‌خيم باشد.

با جراحي و خارج كردن كامل فيبروم رحم، امكان رشد مجدد آن از بين مي‌رود؟
اين مسئله قابل پيش‌بيني نيست و ممكن است فيبروم دوباره عود كند؛ يعني ممكن است كسي فيبروم ۱۰، ۱۵ سانتيمتري‌اش را با جراحي بردارد اما دو، سه سال بعد دوباره عود كند. خانمي‌كه با اين مشكل مواجه است و فيبرومش دوباره عود مي‌كند، حتما بايد سالانه مورد معاينه قرار بگيرد و شكل و اندازه فيبرومش اندازه‌گيري شود.

۱۴ نکته درباره فيبروم رحم

۱۴ نکته درباره فيبروم رحم
فیبروم یا فیبروئیدهای رحمی به توده های غیر سرطانی و خوش خیم که در ناحیه رحم رشد می کنند، اطلاق می شود. بسیاری از زنان دارای فیبروم های رحمی می باشند.
این فیبروم ها می توانند در جاهای مختلف رحم رشد کنند و اندازه آنها معمولا متفاوت می باشد. برخی اوقات این فیبروم ها باعث درد و ناراحتی فرد می شوند، اما به طور معمول خطرناک  نیستند و زندگی فرد را تهدید نمی کنند.
تشخیص زودهنگام فیبروم های رحمی بسیار مهم است و گام مهمی در جلوگیری از برداشتن رحم (هیستركتومی) در آینده خواهد بود.

شناسایی فیبروئیدهای رحمی
تا کنون علت قطعی ایجاد فیبروم های رحمی در خانم ها پیدا نشده است، بنابراین با در نظر گرفتن راه های زیر می توانید وجود و یا عدم وجود فیبروئید های رحمی را در خودتان مشخص کنید.باید بررسی کنید که آیا علایم فیبروئید های رحمی در شما وجود دارد و یا نه.

شایع ترین علایم فیبروئید های رحمی شامل موارد زیر می باشد :
– خونریزی های غیر طبیعی و زیاد در عادت ماهانه
– درد و فشار در ناحیه لگن
–  طولانی بودن خونریزی های ماهانه
– خونریزی بین دوره های قاعدگی
– بزرگ شدن شکم
– کمردرد
– پا درد
– درد در حین رابطه جنسی با همسر

اگر علایم ذکر شده را دارید، باید فورا به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید و وضعیت خود را بگویید.

متخصص زنان آزمایش های لازم را جهت اثبات قطعی فیبروئید رحمی تجویز می کند.برای این منظور لازم است که معاینات ناحیه لگن توسط پزشک انجام گیرد. همچنین داخل رحم شما بررسی و معاینه می شود.برای بررسی بیشتر سونوگرافی انجام می گیرد تا تعداد و اندازه و محل فیبروئیدهای رحمی مشخص شود.
همچنین ممکن است بنا به صلاحدید پزشک متخصص، آزمایش هایی نظیر سی تی اسکن و ام آر آی نیز انجام گیرد تا از وجود فیبروئید های رحمی مطمئن شوید.آزمایش خون و ادرار نیز در صورت لزوم تجویز می شود.متخصص زنان پس از بررسی تمام آزمایش های لازم و در صورت قطعی شدن فیبروئید های رحمی، راه های درمانی لازم را به بیمار ارائه می دهد.

توصیه ها
اگر فیبروئید رحمی در شما تشخیص داده شد، به توصیه های زیر عمل کنید:
۱- نباید خودتان را سرزنش کنید ، بلکه باید بدانید که هنوز علت قطعی ایجاد فیبروئیدهای رحمی معلوم نیست، اما راه های درمانی برای آن وجود دارد.

۲- اگر دچار هر گونه درد شدید و مداوم گشتید، حتما با پزشک خود در میان بگذارید.

۳- افرادی که دچار فیبروم های رحمی می شوند، معمولا خونریزی های قاعدگی نامنظم دارند و در بین پریودهای خود، خونریزی می کنند. بنابراین توصیه می شود که حتما وسایل لازم مانند نوار بهداشتی را همیشه همراه خودشان داشته باشند تا در صورت نیاز، دچار سردرگمی نشوند.

۴- اگر فردی هستید که به فیبروم های رحمی مبتلا هستید و می خواهید برای باردار شدن اقدام کنید، حتما در نظر داشته باشید که ممکن است مدتی طول بکشد تا حاملگی رخ دهد. این گفته اشتباه است که همه افرادی که دارای فیبروم های رحمی هستند، نمی توانند حامله شوند. اگر تحت نظر پزشک باشید، احتمال حاملگی در شما افزایش می یابد.
آمارها نشان می دهد که بسیاری از افرادی که فیبروم های رحمی داشتند، توانستند باردار شوند و بارداری موفقی هم داشته اند.

۵- معاینات دوره ای را فراموش نکنید. به این دسته از افراد توصیه می شود که هر سه تا شش ماه یک بار به پزشک متخصص زنان مراجعه کنند. این پیگیری ها به این دلیل انجام می شود تا معلوم شود که آیا فیبروم بزرگ شده یا نه و یا اینکه آیا فیبروم جدیدی به وجود آمده است یا نه.

۶- ممکن است احساس پری مثانه و دفع ادرار کنید و مدام به سرویس بهداشتی بروید، زیرا ممکن است فیبروم بزرگ شده و به مثانه فشار وارد کند و شما احساس پری مثانه کنید.

۷- فیبروم های رحمی به دلیل ایجاد خونریزی و یا ایجاد درد در حین مقاربت جنسی، ممکن است تغییراتی را در رابطه جنسی شما با همسرتان ایجاد کنند. بنابراین حتما از پزشک خود در این خصوص راه کارهای لازم را جویا شوید.

۸- بسیاری از فیبروم های رحمی نیاز به عمل جراحی ندارند. تخمین زده می شود که حدود ۲۰ درصد از زنان زیر سن ۵۰۰ سال، به فیبروم رحمی مبتلا هستند که بیشتر آنها بدون نیاز به جراحی، زندگی سالمی دارند و می توانند باردار شوند.

۹- در صورت مشاهده هر گونه تغییر در وضعیت جسمی خود حتما به پزشک مراجعه کنید.

۱۰- افراد مبتلا به فیبروم رحمی به دلیل خونریزی زیاد قاعدگی، آهن زیادی از دست می دهند. بنابراین رژیم غذایی آنها باید سرشار از آهن باشد و در صورت صلاحدید پزشک از قرص آهن استفاده کنند.

۱۱- از مصرف قرص های ضد بارداری که حاوی مقادیر زیادی هورمون استروژن هستند، جدا خودداری کنید.

۱۲- اگر وجود فیبروم در شما اثبات شد، برای تایید غیر سرطانی بودن آن، آزمایش های لازمی را که پزشک تجویز می کند، انجام دهید.

۱۳- اگر فیبروم رحمی به سرعت رشد کند و بزرگ شود، حتما باید بررسی های بیشتری را در خصوص سرطانی بودن آن انجام داد.

۱۴- اگر فیبروم در مکانی از رحم قرار گرفته باشد که مانع از بارداری شما شود، می توان بسته به شرایط و صلاحدید پزشک، آن را با روش های دارویی یا جراحی برداشت.

آنچه درباره فيبروم رحم بايد بدانيد

فيبروم رحم که نوعي رشد غيرسرطاني سلو‌ل‌هاي رحم است، به طور معمول در سال‌هاي باروري ظاهر مي‌شود. بروز فيبروم رحمي خطر ابتلا به سرطان رحمي را افزايش نمي‌دهد و تقريبا هيچ‌وقت هم تبديل به سرطان نمي‌شود.
از هر چهار زن، سه زن مبتلا به فيبروم رحم هستند که بيشتر آنها هم از آن بي‌خبرند چون اغلب علايم خاصي ندارد و ممکن است از سوي پزشک و به طور اتفاقي تشخيص داده شود.
به طور کلي فيبروم رحم مشکل خاصي به وجود نمي‌آورد و در بيشتر موارد احتياجي هم به درمان ندارد. البته اگر بيمار احساس ناراحتي کند، مي‌توان آن را مورد درمان قرار داد و يا با جراحي کوچک‌تر کرد يا از بين برد. فقط در برخي موارد نادر است که فيبروم رحم با درد شديد و ناگهاني همراه است و نياز به درمان فوري دارد.
علل و عوامل ايجاد فيبروم
دليل قطعي بروز فيبروم رحم مشخص نيست اما محققان به عوامل زير براي ايجاد فيبروم رحم اشاره مي‌کنند:
• دلايل ژنتيک
• هورمون: گفته مي‌شود ترشح هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون که رحم زن را براي حاملگي آماده مي‌کند ممکن است موجب رشد فيبروم هم بشود.
• عوامل شيميايي ديگر: بعضي از مواد که به نگهداري بافت‌هاي بدن کمک مي‌کنند، ممکن است سبب رشد فيبروم شوند.
• سن باروري
• وراثت: اگر مادر يا خواهر فرد به فيبروم رحم مبتلا باشد، احتمال ابتلاي وي هم بيشتر مي‌شود.
• نژاد: تحقيقات نشان داده است که زنان سياه پوست بيشتر با خطر فيبروم مواجه هستند تا زنان نژادهاي ديگر. همچنين اين دسته از زنان بيشتر در سنين پايين‌تر دچار فيبروم رحم مي‌شوند.
رابطه فيبروم با حاملگي
فيبروم رحم اغلب با حاملگي ارتباطي پيدا نمي‌کند اما ممکن است در مواردي با نازايي افراد ارتباط داشته باشد. تحقيقات همچنين نشان مي‌دهد که احتمال اينکه زنان مبتلا به فيبروم رحمي زايمان زودرس و مشکلاتي از اين قبيل داشته باشند، بيشتر است.
درمان
داروهايي که براي فيبروم رحمي مورد استفاده قرار مي‌گيرند، در واقع هورمون‌هايي را که چرخه قاعدگي را تنظيم مي‌کنند مورد هدف قرار مي‌دهند و علايمي مانند خون‌ريزي شديد قاعدگي را از بين مي‌برند اما خود فيبروم را از بين نمي‌برند گرچه ممکن است تا حدي آن را کوچک کنند.

يک دسته از داروهايي که در درمان فيبروم مورد استفاده قرار مي‌گيرند، عبارتند از لوپران و سينارل که ميزان استروژن و پروژسترون را کاهش مي‌دهند و در نتيجه مصرف آنها، قاعدگي متوقف مي‌شود و در نهايت فيبروم هم کوچک مي‌شود.
دانازول هم نوعي داروي ديگر است که ميزان آندروژن يا همان هورمون موسوم به هورمون مردانه را افزايش مي‌دهد و در نتيجه علايم و عوارض فيبروم تخفيف پيدا مي‌کند. اين دارو ضمن کوچک کردن فيبروم ممکن است در عين حال عوارضي هم مانند اضافه وزن، احساس افسردگي، هيجان و اضطراب، آکنه (کک و مک)، سردرد، رشد موي زايد و کلفت شدن صدا داشته باشد که بعضي از خانم‌ها را از مصرف آن بازمي‌دارد. قرص‌هاي ضدحاملگي يا پروژستين‌ها هم خون‌ريزي قاعدگي را مهار مي‌کنند اما اندازه فيبروم را کوچک‌تر نمي‌کنند.

انواع داروهاي غيرهورموني هم هستند که خون‌ريزي‌هاي واژني غيرمرتبط به فيبروم را مهار مي‌کنند اما درباره خون‌ريزي‌هاي فيبرومي تاثيري ندارند.
در صورت بروز هر کدام از موارد زير بايد به پزشک مراجعه کرد:
• بروز درد طولاني در لگن
• قاعدگي‌هاي بسيار دردناک
• خون‌ريزي و ديدن لکه در فاصله دو قاعدگي
• درد هنگام مقاربت
• مشکل در دفع ادرار
• درد و خون‌ريزي شديد و ناگهاني.
علايم فيبروم رحم:
• خون‌ريزي شديد قاعدگي
• قاعدگي‌هاي طولاني و خون‌ريزي مابين دو قاعدگي
• احساس درد و فشار
• نداشتن کنترل روي دفع ادرار و يا تکرر ادرار
• يبوست
• درد در ناحيه پشت و يا پاها
• فيبروم خارج از رحم سبب به وجود آمدن مشکلات مربوط به دفع ادرار مي‌شود. فيبرومي که در پشت رحم به وجود مي‌آيد ممکن است يبوست ايجاد کند و فيبروم روي اعصاب ستون فقرات هم موجب درد در ناحيه پشت مي‌شود.

فيبروم رحم و درمان هاي آن

فيبروم رحم چيست؟
فيبروم رحم يا تومورخوش خيم عضله ي صاف رحم، شايع ترين تومور لگني در نزد زنان است که تقريباً در پنجاه درصد زنان و معمولاً در سنين باروري بين ۲۵ تا ۴۰ سالگي ديده مي شود.
انواع فيبروم ها را نام ببريد.
فيبروم ها بر اساس محل آن ها در رحم تقسيم بندي مي شوند. شايع ترين محل وجود آن ها اينترامورال ( داخل عضله رحم)، ساب سروزال ( به صورت توده ي برجسته اي خارج رحم) و زير مخاطي ( داخل حفره رحم) هستند. نوع سوم يعني زير مخاطي که از همه ي موارد نادرتر است با بيشترين تظاهرات باليني از جمله منوراژي يا خونريزي شديد قاعدگي و نازايي همراه است.
شايع ترين علامت فيبروم رحم چيست؟
هرچند فيبروم هاي رحم در اندازه ي کوچک تر مي توانند بدون علامت باشند و فقط هنگام انجام سونوگرافي هاي به صورت اتفاقي تشخيص داده مي شوند، ولي حداقل در پنجاه درصد بيماران عوارضي مانند دردهاي لگني، افزايش خونريزي هاي قاعدگي، درد شديد زمان قاعدگي و تکرر ادرار ( به علت فشار روي مثانه) و نازايي ديده مي شود.

البته معمولاً فيبروم علت شايعي براي نازايي نيست و فقط در ده درصد موارد آن هم فيبروم هاي بزرگ زير مخاطي ممکن است باعث نازايي شوند که در اين صورت درمان آن ها قبل از حاملگي ضروري است. هم چنين در اکثر موارد، فيبروم ها باعث سقط جنين نمي شوند مگر آن که تعداد آن ها زياد يا بزرگ بوده و بيشتر فضاي داخل رحم را اشغال کرده باشند که در اين صورت ممکن است باعث سقط يا زايمان زودرس شوند.
درمان قطعي فيبروم هاي رحم چيست؟
در واقع بيشتر فيبروم هاي رحم در اندازه هاي کوچک بدون علامت هستند و در صورت کشف اتفاقي آنها در سونوگرافي با توجه به بي علامت بودن آنها، اقدام خاصي لازم نيست و بيمار فقط بايد هر سه تا شش ماه يکبارجهت کنترل سايز فيبروم ها يا ايجاد علايمي مثل درد شکم و مشکلات قاعدگي نيز بايد اقدام به درمان جراحي يا طبي کرد، البته در فيبروم هاي بزرگ علامت دار درمان قطعي، جراحي و برداشت فيبروم يا « ميو مکتومي» است که در آن احتمال عود فيبروم در محل هاي ديگر رحم مدتي پس از جراحي نيز وجود دارد.
آيا خانمي که فيبروم رحم دارد، مي تواند حامله شود؟
بله، البته بستگي به تعداد و محل فيبروم رحم دارد. در صورتي که تعداد فيبروم ها بسيار زياد و سايز رحم از حد نرمال خارج شده باشد يا اندازه ي فيبروم ها بسيار بزرگ ( بالاي شش الي هفت سانتي متر) باشد، بهتراست قبل از حاملگي در مشاوره ي پيش از بارداري در صورت تشخيص فيبروم رحم، ابتدا درمان جراحي انجام شود و بعد با فاصله ي زماني مشخص پس از جراحي اقدام به بارداري شود.
فيبروم ها درحاملگي چه عوارضي ايجاد مي کنند؟
همان طور که قبلاً گفته شد، فيبروم علت شايعي براي نازايي نيست و فقط در ده درصد موارد ممکن است سبب نازايي شود، ولي اگر خانمي با وجود فيبرومي در رحم حامله شود، به علت تغييرات هورموني در اين دوران ممکن است (به خصوص در سه ماهه اول و دوم بارداري) فيبروم هايش بزرگ تر شوند.

گاه در اين دوران در داخل فيبروم ها، خونريزي ايجاد مي شود که همراه با درد شديد شکم به صورت حادو ناگهاني و تب بالا خواهد بود که در بسياري از موارد اين حالت با شکم حاد جراحي يا آپانديست يا کيست پاره شده ي تخمدان اشتباه شده و اگر دقت نشود ممکن است باعث انجام جراحي غيرضروري در دوران بارداري شود که عوارض فراواني از جمله زايمان زودرس به دنبال خواهد داشت.

در صورت بروز خونريزي در داخل فيبروم دربارداري، لازم است بيمار تا زمان کنترل خود به خودي علايم و قطع درد. در بيمارستان بستري و با مسکن و تب بر تحت نظر باشد. هر چند در اکثر موارد نياز به جراحي نيست. فيبروم هاي متعدد زير مخاطي که در داخل لايه ي داخلي رحم برجسته هستند، ممکن است سبب ايجاد سقط در سه ماهه ي اول يا دوم بارداري شوند، حتي گاهي علت سقط هاي مکرر جنين ( بيش از سه سقط در سابقه بيمار) همين فيبروم ها هستند که در اين صورت درمان جراحي و برداشت فيبروم ها قبل از اقدام به بارداري بعدي، جهت پيشگيري از سقط ضروري است.

گاهي نيز فيبروم هاي زير مخاطي ممکن است به علت کم کردن فضاي داخلي رحم باعث ايجاد زايمان زودرس در بارداري شوند. هم چنين فيبروم هاي بزرگ که در قسمت تحتاني و نزديکي دهانه ي رحم قرار دارند، ممکن است در ماه آخر بارداري و در هنگام زايمان طبيعي، باعث عدم پيشرفت زايمان شوند و به صورت مانع در راه خروجي جنين عمل کنند که در اين صورت انجام عمل سزارين ضروري است.
اگر در هنگام عمل سزارين، هم زمان فيبروم رحم نيز وجود داشته باشد، مي توان در همان زمان اقدام به برداشت فيبروم يا ميو مکتومي کرد؟
خير، به طور کلي بهتر است در هنگام عمل سزارين برداشت هم زمان فيبروم انجام نگيرد، زيرا درحاملگي بافت رحم و ضمائم بسيار پر خون است و در صورت هر نوع دستکاري جراحي احتمال خونريزي شديد از جاي فيبروم وجود دارد که در صورت عدم کنترل آن ممکن است جراح مجبور به برداشت کامل رحم براي حفظ جان بيمار شود.
آيا احتمال بدخيم شدن فيبروم ها وجود دارد؟
بله، ولي احتمال بدخيم شدن آن خيلي کم و تقريباً نزديک به صفراست. اين احتمال بدخيمي در مواردي که فيبروم هاي کوچک پس از يائسگي به صورت ناگهاني و بدون هيچ گونه تحرک هورموني شروع به رشد سريع و ناگهاني کنند، بيشتر است. در اين مورد لازم است سريعاً عمل جراحي برداشت رحم و ضمائم يا « هيسترکتومي » براي بيمار به علت شک به بدخيمي احتمالي انجام گيرد.
در اکثريت موارد پس از يائسگي به علت عدم ترشحات هورموني تخمدان، فيبروم هاي رحمي شروع به چروکيده و کوچک شدن مي کنند و گاه در داخل آنها رسوب کلسيم ايجاد مي شود که در اين موارد هيچ گونه اقدامي لازم نيست و فقط بايد کنترل ساليانه با سونوگرافي رحم انجام گيرد.
آيا درمان هاي غير جراحي نيز براي فيبروم وجود دارد؟
امروزه سعي مي شود که حتي الامکان از روش هاي طبي براي درمان استفاده شود تا ريسک جراحي به بيمار تحميل نشود.

داروهايي به صورت تزريقي و خوراکي در دسترس هستند که مي توانند قاعدگي هاي فرد را طبيعي کرده و ميزان خونريزي و درد بيمار را کاهش دهند تا زماني که فرد به سن يائسگي برسد و پس از آن به علت قطع ترشح هورمون هاي تخمداني فيبروم ها به تدريج کوچک تر و چروکيده تر مي شوند. البته تصميم گيري در مورد اين درمان ها به عهده جراح و متخصص زنان بر اساس معاينه و شرايط فيبروم است.

فیبروم غده خطرناک یا خوش خیم

فيبروم رحم چیست؟ چرا دچار این بیماری می شویم؟ آیا این غده سرطانی است؟اینها پرسش های است که برای یک خانم مبتلا به فيبروم رحم، پیش می آید.
اغلب وقتی به یک خانم پس از معاینه یا سونوگرافی می گوییم شما دچار فيبروم رحم یعنی یک غده داخل رحم شده اید، دچار وحشت می شود و می خواهد بداند این غده چه خطراتی دارد و برای درمان آن چه باید بکند.

در پاسخ به این پرسش ها باید گفت فيبروم رحم (یامیوم) غده ای است از جنس عضلات رحمی که در بافت رحم ایجاد می شود و می تواند کوچک یا بزرگ، منفرد یا متعدد باشد.
در ایجاد این غده، زمینه ژنتیکی موثر است و سن شایع بروز آن ۴۵ تا ۵۰ سالگی است و در بیش از ۷۰ درصد خانم ها در این سن دیده می شود.
به جز زمینه ژنتیکی، چاقی و بچه دار نشدن از عوامل زمینه ساز آن است. همین طور کسانی که در سنین کم (۱۷ ـ ۱۶ سالگی) مصرف قرص جلوگیری را شروع می کنند، بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند.

در مقابل فيبروم رحم در کسانی که لاغر هستند یا ورزش می کنند یا حداقل دو بار حامله شده و زایمان داشته اند و همین طور کسانی که سیگار می کشند، کمتر دیده می شود.
این غده های عضلانی بندرت سرطانی می شود و از این نظر بسیار کم خطر است. فقط در کسانی که سابقه سرطان رحمی از این نوع نادر را در بستگان نزدیک دارند یا فیبروم هایی دارند که در مدت کوتاهی (مثلا ۶ ماه ) بسرعت رشد کرده است، احتمال سرطانی بودن غده وجود دارد.
اما فیبروم ها در مبتلایان مشکلاتی هم ایجاد می کند. این غده ها بر اساس محل قرارگیری و سایزشان به مشکلاتی مثل خونریزی نامنظم، درد لگنی، درد حین پریود و نزدیکی، اختلال در مجاری ادرار، نازایی، سقط و زایمان زودرس منجر می شود البته بیش از نیمی از افراد مبتلا به فيبروم رحم هیچ یک از این نشانه ها را ندارند و صرفا حین معاینه یا سونوگرافی متوجه وجود فیبروم خود می شوند.

برای درمان فيبروم رحم چه باید کرد؟ بسیاری از فیبروم ها هیچ مشکلی برای بیمار ایجاد نمی کند، پس نیاز به درمان هم ندارد فقط برای کنترل میزان رشد غده باید پس از شش ماه معاینه و سونوگرافی تکرار شود و بدانیم که پس از یائسگی این غده ها بتدریج کوچک شده و از بین می رود، اما در کسانی که خونریزی شدید یا نامنظم دارند یا فیبروم درد لگنی یا اختلال ادراری شدیدی ایجاد کرده است یا سایز بزرگی دارد، باید درمان انجام شود.
متاسفانه درمان های دارویی اثری کوتاه مدت داشته و پس از قطع دارو غده مجددا رشد می کند و مشکلات بیمار دوباره پدیدار می شود، پس تنها راه حل قطعی جراحی و خارج کردن فیبروم ها از رحم است، اما احتمال عود بیماری پس از جراحی ۱۰ درصد است و در کسانی که فیبروم های متعددی دارند احتمال عود پس از جراحی بیشتر است.
منبع

همچنین ببینید

عفونت واژن

عفونت واژن , درمان آن و هر آنچه خانم ها باید درباره آن بدانند.

روش های خانگی برای درمان عفونت واژن یکی از شایع ترین علایم عفونت واژن، ترشحات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *